quá khích

Học thuật

Thân thiện

Một người đàn ông đang nói chuyện quá khích trong một cuộc họp.

Định nghĩa

Tính từ:
- Có tư tưởng, hành động cực đoan, đi quá giới hạn thông thường hoặc chấp nhận được: Chỉ những quan điểm, lập trường hay hành vi quá mức, thường thiên về một phía (tả khuynh hoặc hữu khuynh) một cách cứng nhắc và không khoan nhượng.
- Mang tính chất thái quá, không ôn hòa: Thể hiện sự cuồng nhiệt, thiếu cân bằng và có thể dẫn đến những hệ quả tiêu cực.

Ví dụ sử dụng

Tính từ:
- Anh ta bị cho là có tư tưởng quá khích khi luôn bài xích mọi ý kiến trái chiều.
- Những nhận định đó mang màu sắc quá khích, không phản ánh đúng thực tế.
- Cần tránh những biện pháp quá khích có thể làm tình hình thêm căng thẳng.

Các cách sử dụng nâng cao

"Chủ nghĩa quá khích": Hệ tư tưởng cực đoan, đề cao và theo đuổi các biện pháp hành động thái quá, triệt để.
- Chủ nghĩa quá khích thường đi ngược lại tinh thần đối thoại và dung hợp.
"Phần tử quá khích": Chỉ cá nhân hoặc nhóm người có tư tưởng và hành động cực đoan.
- Các phần tử quá khích đã bị cách ly khỏi diễn đàn chung.

Biến thể và từ gần giống

Cực đoan (tính từ): Có xu hướng đi đến tận cùng, không có sự điều độ hay nhân nhượng. (Gần nghĩa, thường dùng thay thế được).
Thái quá (tính từ): Vượt quá mức độ cần thiết hoặc cho phép. (Nhấn mạnh về mức độ).
Nóng nảy (tính từ): Dễ nổi giận, thiếu bình tĩnh. (Có thể dẫn đến hành vi quá khích).

Từ đồng nghĩa

Cực đoan: Thiên về một phía một cách tuyệt đối, không chấp nhận quan điểm khác.
Cuồng tín: Tin tưởng một cách mù quáng và nhiệt thành đến mức thái quá (thường dùng trong tôn giáo, chính trị).

Từ trái nghĩa

Lưu ý sử dụng

Từ "quá khích" thường mang sắc thái tiêu cực, dùng để phê phán những biểu hiện thái quá, thiếu cân nhắc.
Từ này được sử dụng phổ biến trong các văn bản chính trị, xã hội, báo chí để chỉ các hiện tượng cực đoan.
Cần phân biệt với "nhiệt tình" hay "hăng hái" - những từ chỉ sự tích cực nhưng trong chừng mực.

Một người đàn ông đang nói chuyện quá khích trong một cuộc họp.